ALEVILIK NEDIR?

„ Alevilik" kelimenin icerigi bakimindan, tartismaya ve arastirmaya aciktir.

Burada esas olarak 2 temel görüs öne cikmaktadir;

Aleviligin Hz. Ali ile basladigini idda ederler. Bu düsünceye göre Hz. Ali Aleviligin „Piri ve Sahi" olarak kabul edilir.

Ikincisi;

Alevilik kelimesinin esas Etimolojik yapisi „ELew" ` den gelir.

Bu düsünceye göre „ELEW" Günes, Alas ve Ates demektir. Gecmisi basta Mezopotamya olmak üzere Anadolu`ya dayanir.

"ELEW" kelimesi zaman icinde asimile edilerek, özüne yabancilastirilir. Islamligin ortaya cikisi, yayilma ve asimile etme sürecleriyle beraber, "ELEW" kelimesi Alevilik olarak yerini alir.

Alevilik, Islamliktan cok eskiye dayanir. Alevilik adi altinda olmasa bile, baska adlar ile bu inanc hep vardi.

 

ALEVILIKTE INANC

Esas kaynagi ve inancin temeli insan olan Alevilikte, sevgi herseydir. Sevgi ve insan kutsaldir. Bu inanca göre bütün Dinlere sevgi, saygi ve hosgörü ile bakilir.

Alevilik bu bakimdan kendisi disindaki, farkli inanclari yermez, elestirmez ve yok saymaz. Alevilik inanc yapisinda " insan yarim tanridir, tanri mükemmel insandir" bu inanctaki esas vurgu tanriya yönelmis, Erdemli, insani yücelten, "eline, diline, beline" bagli insan-I kamildir.

Onun icin kutsal ibadet bicimi sevgidir. Bunun ilke ve kurallari dört kapi ve kirk makamda belirlenmistir.

 

ALEVILIKTA YARADILIS

Alevilikte yaradilisa dair inanc, tamamen akila, mantiga, bilgiye ve bilime dayanir. Evrenin ve insanin varligini, bu düsünce esaslari ile izah eder.

Günes (Ates), Hava, Su, Toprak bu olusumun bilgi kaynagidir.

Alevi inancina göre önce; Ates ve Günes vardi. Sonrasinda hava olustu. Hava ve günesten sonra, Su olustu. Bütün bunlarin toplaminda, Toprak ve digger canlilar-Insan olustu.

 

DÖRT KAPI KIRK MAKAM

Alevilikte dört kapi, ve bu dört kapinin ilke ve kurallarindaki temel amac, Sir`i- hakikate ulasmak, yani "insa`I Kamil " olmaktir.

Bu merhaleye ulasan Kamil insan, Din, Dil, Irk, Renk ve Cinsiyet farki gözetmeyen, Adil, haktan,hukutan yana olan, kötülükten uzak,haksizlik yapmayan,sevgisi yüce, incinsede incitmeyen, gönül ve muhabbeti olan, hak, ulu ve Kamil insandir.

Bu yol hem uzun, hemde cetindir. Alevilikte erdemli insan olmak, inanmak ve bu inancin gereklerini yerine getirmek icin, ilk adim dogmak, olgunlasmak, akli, bilimi, iyi ve güzeli ögrenmek ve bunun icin Rehber Kapisina varmaktir.

 

REHBER KAPISI

Rehber öncü, yol gösterici ve egiticidir. Aileye ocaga ve topluma iyi ve güzel insanlar yetistiren kurumdur. Bunun icin;

Iyilik ve sevgi herseydir.

Hertürlü kötülükten kacinir.

Insan ve dogayi sever.

Dogadaki canlilara zarar vermez.

Aileyi sever ve korur.

Temiz ve düzenlidir.

Inanmak ve bu inanclara göre yasamak icin, hosgörülü olmak esastir.

Haram yemez, haksizlik yapmaz. Bilgi edinmek, ögrenmek ve bunu iyi ve faydali islerde kullanmak esastir.

 

IKRAR KAPISI

Ikrar kapisi Rehber kapisinda egitilen ve bu egitim sonucu olgunlasan, aile ve ocakta görgü kurallari ile terbiye edilen, Alevilik inanclarini yol edinmek icin, önemli 2. Adimdir. Bu adimda Pir yada Mürsit huzuruna cikiilr. Burada bir sosyal sözlesme ile Ikrar verilir.

Beden olarak gelisen gencler, bilgi, ruh ve saglam bir karekter icin Pir huzurunda bulunur. Sözler verilir. Sözler alinir.

Bunun icin;

Pir`in yol gösterici, inanc ve yasam kurallarina eksiksiz riayet edilir.

Varsa, Pir huzurunda bütün kötü huylarindan arinir. Özünü temizler.

Daha güzel bir yasam icin, dogayi ve insani korur, onlari kötülüklerden arindirir. Bunun icin emek ve caba harcar.

Bireye, aileye, topluma hizmeti hak yolunda bilir. Özverilidir. Paylasimcidir.

Alcak gönüllüdür, sözünü, lokmasini paylasir, asla kibirli degildir.

Bencil degildir. Bencillik kirici ve öldürücüdür.

Yasamdan, deney ve tecrübelerinden, dersler cikartir ve uygular.

Kendisini Alevi inanc esaslarina göre sürekli gelistirir.

Agzini bozmaz. Haram yemez. Haksizlik yapmaz.

Ikrar verildikten sonra, ikircikli olmaz kuskuya düsmez.

 

NEFIS KAPISI

Bu kapi Alevi inancinda cok önemli bir asamadir. Nefis kapisi kendini asan, nefsini terbiye eden, Aleviligin temel inanci olan " iyi düsün, iyi söyle, iyi yap" felsefesini özümsemistir.Ocakta pismistir. Gönül adamidir. Sevigsi bilgisi sicak, isik verici, merhametli, adil ve kucaklayicidir.

Bunun icin edep en üst düzeydedir.

Nefsi terbiye edilmistir.

Bilgi ve muhabbet erbabidir.

Kin, öfke ve nefretten arinmistir.

Her insana can ve canan gözü ile bakar.

Daha iyi, daha güzel bir yasam icin mücadele eder.

Aile ve toplumda örnek davranislariyla, erdemi temsil eder.

Nur yüzlüdür, sözünü bilir. Sevgisi ve saygisi, ari ve durudur.

Esigi dost bilir. Esik (kapi esigi) kabedir, tanridir. Hak Alidir, Ali ulu insandir.

 

SIR-I - HAKIKAT KAPISI

 

Bu kapi dörcünü Kapidir. Alevilik inancinda büyük emekler veren, ögrenen, uygulayan ve her asamada ödev ve görevlerini dogru yapan, temiz düsünceli, temiz yürekli, nefsine hakim, doga, insan ve tanri iliskisini özümsemis kamil insandir. Tanrinin yer yüzündeki sifatidir.

Bunun icin;

Insan doga evrimi ve Tanri sinirina ulasmistir.

Din, dil, irk, renk ve cinsiyet ayrimi yapmaz.

Kimseyi ayiplamaz, horgörmez, kötülemez.

Doga ve insana karsi sevgisini, emegini esirgemez.

Iyi ve güzel bir dünya icin emek verir.

Alcak gönüllüdür. Bir lokma bir hirka bilinci ile yasar.

Bedeni ve ruhu ari ve durudur. Asla kötülük bilmez.

Hak-in varligina, özüne ulasmistir.

Sir-i Hakikati gizlemez. Karanligi aydinlatan isiktir.

Alevilik inancini mayasi olan, sevginin en yüce temsilcisidir. Hak olmustur. Hak Kamildir.

 

ALEVILIK INANCINDA ;

 

Ücler,

Besler,

Yediler,

Kirklar.

Alevilik kelimesinin özü ve icerigi kadar, Alevi toplumunun inanc yapisida tarihsel olarak, hem fiziki hemde kültürel olarak soykirima ugramis ve bu nedenle asimile edilmistir.

Alevi toplumunun inac degerleri, simgeleri, ve kültürel zenginlikleri, arastimaya, incelemeye, ve esas özlerine ulasmaya degerdir.

Zira; bugünki hali ile Alevi toplumunun inanc özellikleri Kabul ve redlere acik konulardir.

Akil, mantik, bilim ve var olani esas alan Alevilik bu olgular disinda, doga üstü seyleri esas almaz, inandirici bulmaz.

Örnegin yaradilis konusunda digger üc semavi dinden ayri yorumlari vardir. Semavi dinlerde ilk insanin camurdan (Adem), Ademin kaburgasindanda Kadini (Havva`in) yaratilmasi esas iken, Alevilikte doganin yasalarina ve bilime uygun üreme bilinci esas alinir.

Alevilikte inancinin temeline insani koymasida bu düsünceden ileri gelir ve bu ianc ücler, besler, yediler, kirklarinda izzahini tasiyan bir matiga sahiptir.

Ne varki esas inanc yapisi bu iken, tarihte yasadigi acili deneyimler, imhalar ve soykirimlar sonucunda, yokedilen- yakilan yazili belge ve kitaplar yerine, zamanla egemen olan Islam kendi rengini, mantigini zora dayali olarak uygular ve önemli oranda basarili olur.

Bunca kiyima isgal, istila ve asimilasyona ragmen, Alevilik büyük direnis gelenegiyle özünü kismende olsa, günümüze tasiyabilmistir. Ancak hala Alevilik inanc yapisida dogru bir temele oturmamistir.

Hala biri birine zit, bir birini red eden, bir yigin karmasa icinde yol alinmaktadir.

Örnegin;

Kimi ianca göre Ücler;

Allah, Muhammed, Alidir.

Besler; Hasan ve Hüseyin ile taninir.

Yediler´ islamda zorlama bir sayidir.Kirklarin ise islam kültüründe yeri yoktur.

Diger bir gorüse göre;

Inanc merkezine insani koyan düsncedir.Bu düsünceye göre…Alevilikte dogusu-üremeyi esas alir.

Alevilikte ücler,

Cem

Can

Ve Ruhtur (Irade-Bilinc)

Besler ise.

Günes-Ates,Hava,Su,Toprak ve insandir.

Alevilik inancinda yediler dört ögeyi Dogadan,üc ögeyi ise insanda alir.

Buna göre;

Cem, Can,Ruh….Ates.Hava,Su, ve Topraktir.

KIRKLAR ise,

CEMDIR.Cem Haktir…Hak Insandir.Cem insanin dogaya en yüce ve en kutsal armaganidir.Doga ve insanin bulusmasidir.Bu varligin kutsanmasi SEMAH ile MÜJDELENMISTIR.

Cem olmazsa ne Semah nede insan olurdu.

Bu inanc ve Kültür ilk insan olusumuna kadar uzanir.Zamanla bu inancin dogdugu Topraklar isgal ve istila edilir.Yazili ve görsel ne kadar deger ve simge varsa yerle bir edilir.Buna ragmen Cem inanci ve Kültürü gizli ve zorlu kosullarda da olsa günümüze kadar varligini koruyabilmistir.

Arap ve islam egemenligine.soykirim ve asimilasyona ragmen böyledir.

Alevilik inancinda kirklar olmasa olmazdir.

Kirklar olmasa,Dört Kapi ,Kirk makamda olmaz.

Burada derin bir isik kaynagi,bilgi,mantik ve izah vardir.

Arap egemeligi ve Islam bu güclü inanc,düsünce ve felsefe karsisinda,sadece zor,a ve imhaya basvurmustur.Bunun disinda da yapabilecegi bir seyi yoktur.

Yineliyorum…ALEVILIKTE INSAN YARIM TANRIDIR …TANRI MÜKEMBEL INSANDIR.

ALEVILIK,te INANC VE KULTURUNUN TOPLUMSAL YASAM BICIMI.

 

MÜSAHIPLIK

 

Alevi toplumunda müsaiplik toplumsal bir yasam bicimidir.Dört kapi kirk makamin en ön asamasi olan Rehber kapisi Müsaipligin ilk adimidir.Bu adimda rehber huzuruna cikilir. Ailelerin,de rizasi ve onayi ile cocuklarinin müsapiligi icin Rehberden destür alinir.Müsaipligin onayi icin belli bir zaman taninir.Bu bir sinav sürecidir.Müsaip adaylari ve ailelerinin biribirini daha yakindan taninmasi icindir.Müsaipligin onanmasi durumun da pir huzurunda Cem yapilir ve bu Cem de musaiplik onaylanir.Alevilikte bu Cem,e sadece Müsaip olanlar ve ikrar verenler katilir.Cem,i Pir yönetir. Pir bu Cem de Müsaiplarin karsilikli ödev ve sorumluluklarini belirler.Müsaiplerde ikrar verir ve Müsaiplik onaylanir.

Müsaiplik ,secimi bilincli ve özgür irade ile yapilan sosyal kardesliktir.Toplumsal inancta kardeslikten daha ileri manevi bir agirligi ve sorumluklari vardir.Müsaiplikte ikrar verildikten sonra sosyal kardeslik artik ebedi bir yasamdir.Bu ikrardan dönenlerin yol erkaninda yeri yoktur

Alevilik inancinda köklü bir gelenegi olan Müsaipligin esas özü toplumda saglam baglar olusturmaktir.Müsaiplarin biri birine oldugu kadar topluma karsida büyuk sorumluluklari vardir. Cem ve Pir huzurunda onaylanan Müsaiplik ikrarin da dönülürse Toplumda Düskün ilan edilir.

Kiscasi,Müsaipligin temel düsünce ve kurallari Dört kapi –Kirk makamda belirlenmistir. Bu inanca göre  CEM  ne kadar kutsalsa Müsaiplik-Sosyal kardeslikte o kadar kutsaldir.

 

KIRVELIK

 

Kirvelikte Müsaiplikte oldugu gibi, toplumsal baglarin güclenmesi icindir.Kirvelik secimi ailelerin özgür secimi ile olur.Bunun icin aileler biri birina ikrar verir.Bu ikrar verildikten sonra ailelerden biri sünnet olacak cocugunu Kirvesinin pasina koyar.Artik kirvelik pratik olarak onaylanmistir.

Sünnet olayi Yahudilik ve Hiristiyanlik gibi semavi dinlerde de kismen uygulasa kirvelik Mezopotamya ya dayanan bir kültürdür.

Alevi inancinda kirvelik,Musaiplikte oldugu gibi ailelere önemli toplumsal görev ve sorumluluklar yükler.Hayatin her alaninada dayanisma ve paylasim esastir.

 

HÜSEYIN YESILTAS

 

 

 

 
Best webhosting site hostgator coupon and online poker on party poker

All rights reserved. Web Mastering & Design By   

Copyright 2011 Isviçre Bern Alevi Kültür ve Dayanışma Derneği - Alevilik Nedir.
Joomla Templates by Wordpress themes free